DOĞUM SIRASI

Kardeşler arasındaki doğum sırasının kişilik gelişiminde önemli bir faktör olduğunu psikoloji dünyasına bildiğim kadarıyla ilk Adler duyurmuştu. Ona göre ilk çocuk, ortanca çocuk, son çocuk, veya tek çocukların birbirinden farklı ama kendi içlerinde ortak bir çok özelliği vardı. Dünyaya gelme sırası çocuğun geliştireceği kişilik biçimini de belirliyordu. Özet halinde hazırlanmış aşağıdaki bilgi güvenilir bir Amerikan çocuk gelişimi sitesinden çevrilmiştir, Zaten Adler de aşağı yukarı bunları söylemişti.

Aşağıdaki özellikler her ailedeki tüm çocuklara uygun düşmeyecektir. Yine de benzer tipik özellikler gözlenebilir.

Tek Çocuk

·         Şımarmış, ve söz dinlemezdir,

·         Kendisini yeteneksiz hisseder, çünkü yetişkinler daha yeteneklidir,

·         İlginin odağıdır, çoğunlukla bu durumdan memnundur, kendini özel hisseder,

·         Kendisi-merkezlidir,

·         Kendi çabalarından çok diğerlerinin hizmetini tercih eder,

·         Kendi istediği olmayınca ona insafsızca davranılmış hisseder,

·         İşbirliğini reddedebilir,

·         Kendi istediği yoldan gitmek için “böl ve feth et” yöntemini kullanır.

Birinci Çocuk

·         Belirli bir süre tek çocuk olmuştur, ilginin odağı olmaya alışmıştır,

·         Kazanması ve diğer çocuklar üstünde büyüklüğünü koruması gerektiğine inanır,

·         Onun için doğru olmak ve idare etmek önemlidir,

·         İkinci çocuğun doğumuyla birlikte sevilmiyor ve ihmal ediliyor gibi hissedebilir,

·         Konforu için ebeveyninin ilgisini tutmak ve ya yeniden kazanmak ister, eğer bunda başarısız olursa yaramazlık etmeyi tercih eder,

·         Yeterli veya sorumlu davranışlar sergiler veya hevesi kırılabilir, yıkabilir,

·         Bazen diğerlerini korumaya veya onlara yardım etmeye uğraşır,

·         Genelde memnun etmeye uğraşır.

İkinci Çocuk

·         Hiçbir zaman ebeveynin “bölünmemiş” ilgisine sahip olamazlar,

·         Her zaman önünde gelişmiş bir kardeşi vardır,

·         Yarışmada gibi davranır, hep birinci çocuğu yakalama veya geçmek için uğraşır, eğer birinci çocuk “iyi” ise, ikinci “kötü” olabilir. Birinci çocuğun sergilemediği kabiliyetler sergiler. İlk çocuk başarılı ise kendisi ve becerileri ile ilgili belirsizlik hisseder,

·         İsyankâr olabilir,

·         Çoğunlukla durumundan memnun değildir,

·         Üçüncü çocuk doğarsa sıkışmış hisseder,

·         Diğer kardeşlerini aşağı itekleyebilir,

Üç Çocuğun Ortancası

·         Ne birinci gibi hakları ne de küçük gibi ayrıcalıkları vardır,

·         Hayatın haksız ve taraflı olduğunu hisseder,

·         Kendini sevilmemiş, bırakılmış, sıkışmış hisseder,

·         Hayal kırıklığı yaratan problem çocuk haline gelir, veya diğerlerini değersizleştirerek yükselmeye çalışır,

·         Uyumludur,

·         Önceki ve sonraki kardeşleriyle anlaşmayı öğrenir.

       En Küçük Çocuk

·         Tek çocuk gibi davranır,

·         Herkesin daha büyük ve daha yetenekli olduğuna inanır,

·         Diğerlerinden işleri yapmalarını, karar almalarını, sorumluluk almalarını bekler,

·         En küçük ve en güçsüz hisseder,

·         Ciddiye alınmayabilir,

·         Hizmet almada ve kendi yolunu çizmede ailenin patronu haline gelir,

·         Aşağılık duyguları geliştirir, veya hızlanır ve diğer kardeşlerini sollar,

·         Bebek olarak kalır, diğerlerini de hizmet verici olarak belirler,

·         Üç çocuğun en küçüğü ise, çoğunlukla ilk çocukla müttefik ikincisinin de karşısında olur.

Kaynak:childdevelopementinfo.com

Çeviren ve hazırlayan: Uzm. Psikolojik Danışman Didem Doğan

(Kaynak ve çeviren adı belirtilmeden alıntı yapılmasına izin verilmemiştir.)